Atasözleri Testi

0
63

ATASÖZLERİ
En az iki sözcüğün mecazlı bir anlam özelliğiyle kalıplaşarak ve genelleşerek oluşturduğu öğüt dolu sözlerdir. Atasözlerini deyimlerden ayıran en temel fark, atasözlerinin bir hayat tecrübesini yansıtan bilge, arif kişilerin sözlerinin olması; deyimlerin ise birçoğu halk argolarına dayanan, bir durumu çarpıcı bir şekilde anlatan söz öbekleri olmasıdır. Örneklerini Divan-ı Lügat’it-Türk’te bulduğumuz sagular bildiğimiz ilk ata sözü örneklerini izdendir.
1. Algıl öğüt mendin oğul erdem tile
Boyda uluğ bilge bolup bilginğ ula – Sav
(OĞUL, benden öğüt al, fazilet dile. Ulus arasında büyük bilgin ol, bilgini yay.)
2. Aşınç ayur tübüm altun
Kamıç ayur men kayda men -Sav
(Tencere der: Dibim altın, kepçe der, ben nerde- yim?)
3. Tilki öz inge ürse udhuz bolur. – Sav
(Tilki kendi yuvasını hor görürse uyuz olur.) Kendisini, ilini yurdunu inkar eden, beğenmeyen, küçümseyen insanlar için söylenir.
4. Ağız yese köz uyadhur. – Sav
(Ağız yese göz utanır.) Birisinin armağanını alıp yiyen ve onun işini görmeyenler için kullanılır.)
5. Öküz adhakı bolgınçabuzağu başı bolsa yeğ. -Sav
(Öküz ayağı olacağına buzağı başı olmak daha iyidir.)
6. Sartnınğ azukı arığ bolsa yol öze yer. – Sav
(Satıcının azığı arı, temiz olsa onu yol üzerinde, herkesin gözü önünde yer.) Bu sav doğruluk taslayan, güvenilir olduğunu söyleyen ancak sözünü doğrula- yamayan kişiler için söylenir.
7. Anuk utru tutsa yokka sanma. – Sav
(Hazır olan öne konsa yok sayılmaz.) Elde ne varsa o, konuğa verildiğinde ikram edilmemiş sayılmaz. Kanaat durumu için kullanılır.
8. Alın arslan tutar, Küçin oyuk tutmas. – Sav
(Al, tuzak veya kurnazlıkla arslan tutulur, güç ile bostan oyuğu tutulmaz.) Güçten düşmüş insanların işlerinde aklı kullanmaları için söylenir.
9. Kışka etin kelse kalı kutluğ yay
Tün kün keçe alkınur ödhlek bile ay. – Sav
(Kutlu yaz geldiğinde kışiçin hazırlan, gece gündüz geçerek ay ve zaman tükenir.)
10. Ay tolun bolsa eliğin imlemes. – Sav
(Ay dolun olduğunda elle gösterilmez.) Ortada olan, herkesçe bilinen şeyler gösterilmez, vurgulanmaz. Onu zaten herkes görmektedir.

 

 

1. Aşağıdakilerin hangisi atasözüdür?
A) Ele avuca sığmamak
B) Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.
C) Az koydum dolmadı, çok koydum almadı.
D) Komşu komşunun eşeğini türkü çığırarak arar.
E) Ele yüze gelir tarafı yok.
2. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi konuya bakış açısı yönünden diğerlerinden farklıdır?
A) Ne verirsen elinle o gelir seninle.
B) Keçi ağaca çıkarsa oğlağı dala bakar.
C) Yalnız taş duvar olmaz.
D) Üzüm üzüme baka baka kararır.
E) Bir elin nesi var iki elin sesi var.
3. Aşağıdakilerin hangisinde atasözünün işlediği tema vanlıs verilmiştir?
A) Ağlamayan çocuğa meme vermezler – İsteğin bildirilmesi gereği.
B) Kendi düşen ağlamaz – Sonuca katlanma.
C) Serçeden korkan, darı ekmez – Tedbirli olma.
D) Ateş olmayan yerden duman çıkmaz – Her sonucun bir sebebinin olması.
E) Komşuda pişer bize de düşer-Yardımlaşma.
4. Aşağıdakilerin hangisi atasözü değildir?
A) Arpasız at koşmaz, arkasız yiğit çeriyi bozmaz.
B) Ağılda oğlak doğsa ark kenarında otu biter.
C) Tay erleşirse at dinlenir, oğul erleşirse baba dinlenir.
D) Ev alma, komşu al.
E) Öküz ayağı olmak buzağı başı olmaktan yeğdir.
5. I. Dağda gez, belde gez; insafı elden bırakma.
II. Dinsizin hakkından imansız gelir.
III. İslam’ın şartı beş, altıncısı insaf demişler.
IV. Rüşvet kapıdan girince insaf bacadan çıkar.
V. İnsaflıyım, demekle insaflı olunmaz, uygulamaya bakmalı.
Yukarıdakilerin hangisi konuya bakış açısı yönünden diğerlerinden farklıdır?
A) I B) II C) III D) IV E)V
6. Aşağıdakilerin hangisi “Herkesin gönlünde ulaşmak istediği bir yer, elde etmek istediği bir yer vardır.” anlamını verir?
A) Her yiğide gönül verilmez.
B) Her kuşun eti yenmez.
C) Her şeyin vakti vardır, horoz bile vaktinde öter.
D) Her yiğidin gönlünde bir aslan yatar.
E) Her yiğidin yoğurt yiyişi farklıdır.

7. “Kedinin boynuna ciğer asılmaz.”
Aşağıdakilerin hangisi yukarıdaki cümlenin iletisiyle bağdaşmaz?
A) Ağaca dayanma kurur, insana dayanma ölür
B) Akarsuya inanma, eloğluna dayanma.
C) Güvenme dostuna saman doldurur postuna
D) Güvenme varlığa, düşersin darlığa
E) Baba oğula bir dağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemiş.
8. I. Aman dileyene kılıç kalkmaz.
II. Ah alan onmaz.
III. Bir sürçen atın başı kesilmez
IV. Topalla gezen aksamak öğrenir.
V. Eğilen baş kesilmez.
Yukarıdakilerin hangi ikisi içerdikleri yargı bakı mından diğerlerinden ayrılır?
A) I – II B) II-III C) II – IV
D) IV – V E) III – V
ATASÖZLERİ TESTİ
9. Aşağıdakilerin hangisi konuya bakış açısı yö’ nüyle diğerlerinden farklıdır?
A) Sürüden ayrılanı kurt kapar.
B) Ağlarsa anam ağlar, gayrisi yalan ağlar.
C) Ana gibi yar olmaz, Bağdat gibi diyar olmaz.
D) Alma mazlumun ahım çıkar aheste aheste.
E) Mazlumun ahi indirir şahı.
10. Aşağıdakilerin hangisi “Akıl söz ile anlaşılır.” An lamını verir?
A) İş kişinin ayinesidir, lafa bakılmaz.
B) İnsanın başına ne gelirse dilinden gelir.
C) Baş dille tartılır.
D) Dilini tutmayı bilmeyen ya mezara ya kodese…
E) Aklınla vezir olursun, aklınla rezil olursun.
11. Aşağıdakilerin hangisi “Arpacıya borç eden, ahırını tez satar.” Atasözüyle anlamca çelişir?
A) Borç, yiğidin kamçısıdır
B) Borç yiyen kesesinden yer
C) Borçtan korkan kapısını büyük açmaz
D) Borç vermekle, düşman vurmakla…
E) Borçlunun duacısı alacaklısıdır
12. Aşağıdakilerin hangisinde verilen iki atasözü anlamca birbirine yakındır?
A) Zenginin çocuğu iş iş diye, fakirinki aş aş diye kalkarmış.
Sözü tok olanın kalbi pak olur.
B) Sakla samanı gelir zamanı Yüzsüzün yüzü de var sözü de var.
C) Akçası olan söyler, akçasız olan güler.
Ak akçe kara gün içindir.
D) Akıllı düşman akılsız dosttan hayırlıdır.
Akıl akıldan üstündür.
E) Doğru söyleyenin bir ayağı özengide gerek Doğru söyleyenin tepesi delik olur.

13. Aşağıdakilerin hangisinin işlediği konu diğerle’ rinden farklıdır?
A) Vakitsiz öten horozun başını keserler
B) Zaman sana uymazsa sen zamana uy
C) Terazi tartıyla, her şey vaktiyle
D) Su akarken testiyi doldurmalı
E) Demir tavında dövülür
14. Aşağıdakilerin hangisinin işlediği konu diğerle’ rinden farklıdır?
A) Yumuşak huylu atın çiftesi pek olur
B) Kurt, tüyünü değiştirir huyunu değiştirmez
C) İnsan yedisinde ne ise yetmişinde de odur
D) Can çıkmayınca huy çıkmaz
E) Huylu huyundan vazgeçmez
15. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi vanlıs yorumlanmıştır?
A) Acele ile menzil alınmaz-Aşırı aceleciliğe gerek yoktur.
B) Ağrısız baş mezarda gerek- Her kişinin bir derdi olur.
C) Ağacı kurt, insanı dert yer- İnsanı kederyokeder.
D) Kürk ile börk ile adam olunmaz- Zenginlik insana şeref getirmez.
E) Ateş düştüğü yeri yakar- Zevk de acı da yaşayanın.
16. I. Adam adama gerek olur
II. Ağaç yaprağıyla gürler
III. Yara sıcakken sarılır
IV. El eli yıkar, iki el de yüzü yıkar
V. Bir elin nesi var, iki elin sesi var Yukarıdaki atasözlerinin hangisi konuya bakış açısı yönünden diğerlerinden farklıdır?
A) I B) II C) III DIV E)V
17. I. Her ağaç kökünden kurur
II. Her başın bir derdi var, değirmencininki de su.
III. Balık baştan kokar.
IV. Her çiçek koklanmaz.
V. Her gün baklava börek yense bıkılır.
Yukarıdaki atasözlerinin hangi ikisi “yozlaşma” konusuyla ilgilidir?
A) I – II B I – III C) III-IV
D) II-IV E) III – V
18. Aşağıdakilerin hangisi atasözü veya deyim değildir?
A) İnsan işiyle belli olur
B) Bir kararda bir Allah
C) Haram helal ver Allah’ım, garip kulun yer Allah’ım.
D) Bir tepe yıkılır, bir dere dolar.
E) Dallanıp budaklanmak
19. Aşağıdakilerin hangisinde “Belirli özellikler gerektiren bir iş, herhangi bir kimseye verilmez ya da o iş için sıradan bir şey kullanılmaz.” anlamını içeren bir atasözü vardır?
A) Her kuşun eti yenmez
B) Her ağacın meyvesi olmaz
C) Her ağaçtan kaşık olmaz
D) Her çiçek koklanmaz
E) Her deliğe elini sokma, ya yılan çıkar ya çıyan.

20. Aşağıdaki atasözlerinin hangisinde “kişilikli, bilgili, tecrübeli kimseler toplumun önem verdiği mevkilere getirilirler” anlamını verir?
A) Her taş yerinde ağırdır
B) Köşe taşı köşede yakışır
C) Yalnız taştan duvar olmaz
D) Körler memleketinde şaşılar padişah olur
E) Erken kalktım işime, şeker kattım aşıma
21. Aşağıdakilerin hangisi “sözün etkisiyle” ilgili değildir?
A) Bıçak yarası geçer, dil yarası geçmez
B) Bülbülün çektiği dili belası
C) Buğday ekmeğin yoksa buğday dilin de mi yok
D) Tatlı söz can azığı, acı söz baş kazığı
E) Söz işle değer kazanır

1-D, 2-A, 3-C, 4-E, 5-E, 6-D, 7-E, 8-C, 9-A, 10-C, 11-A, 12-E, 13-B, 14-A, 15-B, 16-C, 17-B, 18-A, 19-C, 20-B, 21-E

RAYLAŞ