Cümle Vurgusundan Kaynaklanan Anlam Özellikleri

0
113

CÜMLE VURGUSUNDAN KAYNAKLANAN ANLAM ÖZELLİKLERİ
Türkçede yükleme en yakın söz veya söz gruplarında anlam yoğunlaşması olur ve bu yoğunlaşmaya ‘cümle vurgusu’ denir.

a. Öznenin Vurgulanması
Öznenin yükleme en yakın yere getirilmesidir.
❖ Bu yağlıboya tabloları geçen yıl Burhan yapmıştı.
❖ Bu salonda yarın Begimay konuşacak.
❖ Olayların gidişatını değişik yayın organlarından sen takip edeceksin.

b. Nesnenin Vurgulanması
İşten etkilenen varlığı anlatan sözcüğün veya söz grubunun yükleme en yakın yere getirilmesidir.
❖ Öğrenciler bayram günü orada bu elbiseleri giyecek.
❖ Kimse bundan böyle çarşıda pazarda satılan sağlıksız besinleri tüketmemeli.
❖ Dün, kütüphanenin köşesine çekildiğimde elimde bu tarihi roman vardı.

c. Eylemin Nasıl Yapıldığının (Durum Zarfının) Vurgulanması
Eylemin nasıl yapıldığını bildiren sözcüğün yükleme en yakın yere getirilmesidir.
❖ Çocuklar orda dün bütün şiirleri severek okudu.
❖ Annem bayram elbiselerimizi özenle ütülerdi.
❖ O gün herkes şarkıları büyük bir içtenlikle söyledi.

d. Eylemin Yapıldığı Veya Yöneldiği Yerin Vurgulanması
Yer öğelerinin yükleme en yakın yere getirilmesidir.
❖ Şakir bizi o gün evinin önünde karşılamıştı.
❖ Dün akşama doğru arkadaşımla okuldan ayrıldık.
❖ Komşu kadın, Şaziye Hanım, her akşam anneme seslenir.

e. Eylemin Yapıldığı Yapılacağı Zamanın Vurgulanması
Zaman bildiren sözcüğün yükleme en yakın yere getirilmesidir.
❖ Aytmatov’un ünlü romanını yıllar önce okumuştum.
❖ Sanat dünyasını hareketlendiren bu eleştiri elime bugün ulaştı.
❖ Bu nazik insanlar bu salonda her bayramın ikinci günü toplanır.

RAYLAŞ