10.05.07
|
#1 |
| Birruh Biddem Nefdike Ya Aqsa Ya FİLİSTİN
Üyelik tarihi: 18-02-07
Mesajlar: 13.848
Tecrübe Puanı: 844  | - DOLAYLI TÜMLEÇ
- Tanımı
- “-E, -dE, -dEn” eklerini alarak cümlenin, dolayısıyla yüklemin anlamını, “fiilin, çıkma (uzaklaşma), bulunma ve yönelme (yaklaşma) bakımlarından ilgili olduğu yer” yönünden tamamlayan öğedir
- Yer tamlayıcısı da denir
 - Biz yazları köye gideriz; sahil lüksümüz yok bizim
 - Nice tarihî eserler sular altında bırakılıyor
 - Buğdayı çiftçiden hep ucuza alırlar
 - Baş ucumdaki lâmbayı yakıp saate baktım
 - Büyük bir boşlukta bozuldu büyü
 - Sağ taraftan çıngırak sesleri geliyordu
 - Başımız üstünden
bulutlar geçer
- ®Yaklaşma ve uzaklaşma ekli yer tamlayıcıları isim cümlelerinde çok az bulunur
Bulunma ekli yer tamlayıcıları ise her cümlede bulunabilir
- Her tarafta, yükselen otların kenarlarında, kırların en tenha ve göze görünmez noktalarında başlı başına tam bir güzellikle açılmış, belki renkleri biraz soluk kır çiçekleri vardı

- Hâlbuki bu sergilerin getireceği sanat ve güzellik terbiyesine bilhassa biz muhtacız

- ]Dolaylı tümleç, yükleme sorulan “nereye?, nerede?, nereden?, kime?, kimde?, kimden?, neye?, nede?, neden?” sorularının cevabıdır

- Bunları babana sormalısın
Kime?
- Aradığınız kitapları sahafta bulursunuz
Nerede?
- Tebeşir kireçten yapılır
Neden? - Türü
- İsim cinsinden bütün kelimeler ve kelime grupları dolaylı tümleç olabilir

- Kuleye çıkınca, sabah güneşinin henüz dağılmadığı hafif sislerle örtülü ufka dikkatle baktı

- Konak, çamurlu ve bozuk bir yolun sağında kurulmuştu

- Ayağını toprağa basmaktan ürküyordu
 - Yer soran soru kelimelerdi de dolaylı tümleçtir?
- Bu elbiseyi nereden aldınız?
- Benim kalemim kimde kalmış?
- Sayısı
- Bir cümlede birden fazla aynı veya farklı cinsten yer tamlayıcısı bulunabilir

- Ormanlardan, derelerden, köprülerden, tepelerden, uçurumlardan şimşek gibi geçti

- Gökalp ve arkadaşları, hem edebî eserlerinde, hem de Türkçeyi sadeleştirmek için ortaya koydukları prensiplerde halka yöneldiler

- ®Bazı yer tamlayıcıları kendinden önceki yer tamlayıcısının açıklayıcısıdır
- Her tarafta, yükselen otların kenarlarında, kırların en tenha ve göze görünmez noktalarında başlı başına tam bir güzellikle açılmış, belki renkleri biraz soluk kır çiçekleri vardı

|
| |