Telkari sanatı

sonsuz_nur · 08.06.07

"Tel ile yapılan sanat" olan Telkariye, aynı zamanda "vav işi" de denir. Bu isim Osmanlıca vav harfinin, uygulamada motif olarak sıkça kullanılmasından dolayı verilmiştir. Ayrıca bu sanata "çift işi" diyenler de vardır. Bu ismin kaynağı ise, işin yapımı sırasında parçaların teker teker biraraya getirilmesinde kullanılan cımbıza benzer ancak uç kısmı daha ince olan ve "çift" olarak isimlendirilen alettir.

Telkari ustası, kullanacağı telleri kendi atölyesinde ham maddeden elde eder. Ocakta kap içersinde eritilen maden çubuk haline getirilmek için kalıba dökülür. Maden olarak genellikle gümüş veya altın kullanılır. Yapılacak işin şekline göre çubuk döküm üzerinde genişten dara doğru delikleri olan çelikten yapılmış haddeden geçirilir. Haddenin geniş tarafından sokulan tel diğer taraftan çekilerek uzatılır ve aynı zamanda incelir. İşlem esnasında sertleşir, tavlanır ve bir süre (kor haline gelinceye kadar) bekletilir ve daha sonra balmumuna daldırılır. Usta bu işlem esnasında manda derisinden yapılmış, üzerinde madeni halkalar olan kalın bir kuşak bağlar. Kol gücü yetmediği zaman madeni bu halkalara takar ve beden gücünü de zaman zaman kullanır. Bu yorucu çalışma başlangıcında 0.5 cm. olan gümüş, işlem sonunda 1 mm.'lik ince bir tel haline gelir.

Her telkari işi iki ana kısımdan oluşur. Birincisi; işin ana iskeleti olan "muntaç", diğeri ise muntaç içine yerleştirilmiş vav, kake, tırtıl, gül, dudey vb. adlarla anılan her biri farklı biçimde olan motiflerdir. Çalışmaya muntaç yapımıyla başlanır (ana iskelet), muntaçın tel kalınlığı motiflerin tel kalınlığının iki katıdır. Daha sonra ara boşluklar sabır ile doldurulur. Tezgah olarak ceviz ağacından kesilmiş düz bir satıh kullanılır. Titizlik ve sabır isteyen bu çalışma esnasında motifler hazırlanır. Birleştirme işlemi en zahmetli kısmıdır zira milimetrik tellerin kaynakla birleştirilmesi işlemi çok zordur. Bunun için önce, ayarı belli bir ölçüde düşürülen gümüş, eğelenerek küçük tanecikler halinde bir güderi parçası içine toplanır. Eğelenmiş gümüş bir kaba konur ve içersine toz boraks katılır. Suya daldırıldıktan sonra amyant üzerine yerleştirilen ana iskeletin her parçası bu gümüş-boraks karışımı ile kaynak yapılarak birleştirilir. Motif yerleştirme işlemi kaynakla yapılır.

Telkariden yapılan işler çok çeşitlidir. Tütün kutusu, sigara ağızlıkları, aynalar, tepsiler, kemerler. Bu sanatın kaynağının eski Mısır olduğu sanılmaktadır. Yurdumuzda ise en önemli telkari merkezi Mardin'in Midyat ilçesi olmuştur.

Yapılan eserlerin üzerine imza ve tarih atma zorluğu olduğu için değerli ustaların kimliklerini çözmek çok zordur. Ancak; düz çalışmalarda eserin bir kenarına çelik kalemle imza atılır.

--Örnekler--

@ksakal · 08.06.07

çok zahmetli ve emek isteyen bir sanat olsa gerektir

sonsuz_nur · 09.06.07

Evet hocam öyle olsa gerek ama verilen emeğin boşa gitmediği gerçek :p:p:p

taha özkan · 09.06.07

teşekkürler öğrendim bunu da

şımarık · 10.06.07

ne farklı sanatlar var way be!!!
paylaşım için teşekkürler

AşkınSudaki izi · 25.06.07

paylaşımın için sağol sonsuz nur..bu sanatı ilk defa duydum..sagol

sonsuz_nur · 26.06.07

Bişey değil kardeşim .Ben de daha önce duymamıştım yeni öğrendim.

PirCiwan · 30.06.07

PAylaşımın için çok sağol arkadasım.Telkari sanatı her tarafı tarih kokan güzelim mardinimle özdeşleşmiş bir sanat ve yıllardır telkarinin merkezi mardin.
Teşekkürler...

sonsuz_nur · 30.06.07

Bişey değil kardeşim sen sağolasın.

08.06.07	#1
sonsuz_nur αн∂-î мîѕαк Üyelik tarihi: 14-03-07 Nerden: ^İstanbul^ Mesajlar: 2.457 Tecrübe Puanı: 502	Telkari sanatı "Tel ile yapılan sanat" olan Telkariye, aynı zamanda "vav işi" de denir. Bu isim Osmanlıca vav harfinin, uygulamada motif olarak sıkça kullanılmasından dolayı verilmiştir. Ayrıca bu sanata "çift işi" diyenler de vardır. Bu ismin kaynağı ise, işin yapımı sırasında parçaların teker teker biraraya getirilmesinde kullanılan cımbıza benzer ancak uç kısmı daha ince olan ve "çift" olarak isimlendirilen alettir. Telkari ustası, kullanacağı telleri kendi atölyesinde ham maddeden elde eder. Ocakta kap içersinde eritilen maden çubuk haline getirilmek için kalıba dökülür. Maden olarak genellikle gümüş veya altın kullanılır. Yapılacak işin şekline göre çubuk döküm üzerinde genişten dara doğru delikleri olan çelikten yapılmış haddeden geçirilir. Haddenin geniş tarafından sokulan tel diğer taraftan çekilerek uzatılır ve aynı zamanda incelir. İşlem esnasında sertleşir, tavlanır ve bir süre (kor haline gelinceye kadar) bekletilir ve daha sonra balmumuna daldırılır. Usta bu işlem esnasında manda derisinden yapılmış, üzerinde madeni halkalar olan kalın bir kuşak bağlar. Kol gücü yetmediği zaman madeni bu halkalara takar ve beden gücünü de zaman zaman kullanır. Bu yorucu çalışma başlangıcında 0.5 cm. olan gümüş, işlem sonunda 1 mm.'lik ince bir tel haline gelir. Her telkari işi iki ana kısımdan oluşur. Birincisi; işin ana iskeleti olan "muntaç", diğeri ise muntaç içine yerleştirilmiş vav, kake, tırtıl, gül, dudey vb. adlarla anılan her biri farklı biçimde olan motiflerdir. Çalışmaya muntaç yapımıyla başlanır (ana iskelet), muntaçın tel kalınlığı motiflerin tel kalınlığının iki katıdır. Daha sonra ara boşluklar sabır ile doldurulur. Tezgah olarak ceviz ağacından kesilmiş düz bir satıh kullanılır. Titizlik ve sabır isteyen bu çalışma esnasında motifler hazırlanır. Birleştirme işlemi en zahmetli kısmıdır zira milimetrik tellerin kaynakla birleştirilmesi işlemi çok zordur. Bunun için önce, ayarı belli bir ölçüde düşürülen gümüş, eğelenerek küçük tanecikler halinde bir güderi parçası içine toplanır. Eğelenmiş gümüş bir kaba konur ve içersine toz boraks katılır. Suya daldırıldıktan sonra amyant üzerine yerleştirilen ana iskeletin her parçası bu gümüş-boraks karışımı ile kaynak yapılarak birleştirilir. Motif yerleştirme işlemi kaynakla yapılır. Telkariden yapılan işler çok çeşitlidir. Tütün kutusu, sigara ağızlıkları, aynalar, tepsiler, kemerler. Bu sanatın kaynağının eski Mısır olduğu sanılmaktadır. Yurdumuzda ise en önemli telkari merkezi Mardin'in Midyat ilçesi olmuştur. Yapılan eserlerin üzerine imza ve tarih atma zorluğu olduğu için değerli ustaların kimliklerini çözmek çok zordur. Ancak; düz çalışmalarda eserin bir kenarına çelik kalemle imza atılır. --Örnekler-- __________________ Namaz Kılıyor musun? Namaz Kılıyor musun?

08.06.07	#2
@ksakal sergüzeşt Üyelik tarihi: 18-02-07 Mesajlar: 14.044 Tecrübe Puanı: 641	Cevap: Telkari sanatı çok zahmetli ve emek isteyen bir sanat olsa gerektir

09.06.07	#3
sonsuz_nur αн∂-î мîѕαк Üyelik tarihi: 14-03-07 Nerden: ^İstanbul^ Mesajlar: 2.457 Tecrübe Puanı: 502	Cevap: Telkari sanatı Evet hocam öyle olsa gerek ama verilen emeğin boşa gitmediği gerçek :p:p:p __________________ Namaz Kılıyor musun? Namaz Kılıyor musun?

09.06.07	#4
taha özkan Sadık Üye Üyelik tarihi: 04-04-07 Nerden: GaRiPlEr OcAğI Mesajlar: 1.498 Tecrübe Puanı: 35	Cevap: Telkari sanatı teşekkürler öğrendim bunu da

10.06.07	#5
şımarık O Artık Bizden Üyelik tarihi: 10-04-07 Nerden: osmaniye Mesajlar: 424 Tecrübe Puanı: 70	Cevap: Telkari sanatı ne farklı sanatlar var way be!!! paylaşım için teşekkürler

25.06.07	#6
AşkınSudaki izi onursal üye Üyelik tarihi: 01-06-07 Nerden: KONYA:):) Mesajlar: 1.977 Tecrübe Puanı: 0	Cevap: Telkari sanatı paylaşımın için sağol sonsuz nur..bu sanatı ilk defa duydum..sagol

26.06.07	#7
sonsuz_nur αн∂-î мîѕαк Üyelik tarihi: 14-03-07 Nerden: ^İstanbul^ Mesajlar: 2.457 Tecrübe Puanı: 502	Cevap: Telkari sanatı Bişey değil kardeşim .Ben de daha önce duymamıştım yeni öğrendim. __________________ Namaz Kılıyor musun? Namaz Kılıyor musun?

30.06.07	#8
PirCiwan Üye Üyelik tarihi: 18-06-07 Mesajlar: 32 Tecrübe Puanı: 0	Cevap: Telkari sanatı PAylaşımın için çok sağol arkadasım.Telkari sanatı her tarafı tarih kokan güzelim mardinimle özdeşleşmiş bir sanat ve yıllardır telkarinin merkezi mardin. Teşekkürler...

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç